English             فارسی


 امروز:   پنج شنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۸      ساعت :   09:18:02

خشنودی شغلی | اکسیر ذهن پویا

مدیریت منابع انسانی

خشنودی شغلی
دوشنبه 21 دی 1394

رضایت شغلی

رضایت شغلی

مقدمه

خشنودی شغلی از عوامل مهمی است که باید در توسعه صنعتی مورد توجه قرار گیرد. هر فردی سعی دارد شغلی را انتخاب کند که علاوه بر تامین نیاز های مادی ازنظر روانی نیز او را ارضا نماید. بدین لحاظ برای نیل به این هدف یعنی گماردن افراد در مشاغل مناسب مطالعه فردی و بررسی خصوصیات آن ها لازم و ضروری است. در غیر این صورت با سپردن مشاغل به افرادی که یا علاقه ای به انجام شغل مورد نظر ندارد و یا فاقد خشنودی شغلی لازم برای انجام آن هستند علاوه بر آن که فردی ناشایست بر سر کار گمارده می شود بلکه موجب تغییر در سطح پرخاشگری نیز می گردد.

تعریف خشنودی شغلی

  • خشنودی شغلی، واکنشی عاطفی است نشأت گرفته از این ادراک فرد که شغل وی تا چه حد ارزشهای شغلی مهم وی را کامروا می سازد و تا چه حد آن ارزشها با نیازهای شخص هماهنگ اند.
  • قضاوتی ارزیابانه در مورد شغل که بخشی و نه تماماً ناشی از تجربیات عاطفی در محیط کار می باشد.بخشی ازخشنودی شغلی نیزحاصل باورهای ذهنی تر درمورد شغل است.به طور کلی تجربیات عاطفی و ساختارهای اعتقادی منجر به نوعی ارزشیابی از شغل می شوند که ما آن را خشنودی شغلی می نامیم.
  • خشنودي شغلي، مجموعه‏اي از احساس‏هاي سازگار و ناسازگار است که کارکنان با آن احساس‏ها به کار خود مي‏نگرند.

ريشه خشنودي شغلي

  • هنگامي که کارکنان به سازماني مي‏پيوندند، مجموعه‏اي از خواست‏ها، نيازها، آرزوها و آزمودگي‏هاي گذشته، که بر روي هم “انتظارهاي شغلي” را مي‏آفرينند، با خود همراه مي‏آورند. خشنودي شغلي نشاني از همداستاني توقعات نوخاسته انسان با پاداش‏هايي است که کار فراهم مي‏آورد.

اهمیت خشنودی شغلی

  1. خشنودی شغلی مفهومی است که به مشخص کردن برنامه ریزی های مهم جامعه و وضعیت اجتماعی سبک زندگی و ضوابط خانوادگی ، بهداشت و درمان و نیاز های آموزشی تاثیر گذاراست.
  2. از سوی دیگر ، خشنودی شغلی نیروی انسانی به عنوان استراتژیک ترین عامل سازمانی نقش ویژه ای در روان شناسی صنعتی بازی می کند. به طوری که متون جدید مدیریتی ارزش هر سازمان را معادل ارزش کارکنان آن می دانند.
  3. امروزه منابع انسانی چه به لحاظ مهارت ها و توانایی ها و چه به لحاظ تفکرات ، ارزش ها ، نیازها و خواسته ها با گذشته متفاوت است و دیگر نمی توان با همان انگیزه های ساده و غیر پویای گذشته ، انسان پیچیده امروزی را به تحرک و پویایی ترغیب نمود. بنابراین درک میزان خشنودی کارکنان از سازمان ها و شناسایی عوامل انگیزاننده و نگهدارنده در دنیای امروز برای هر سازمان متناسب با شرایط خاص خود مهم به نظر می رسد.

تفاوت خشنودی شغلی با روحیه

خشنودی شغلی، مربوط به یک ارزیابی بازنگرانه از شغل فرد است در حالیکه روحیه به عنوان میلی مثبت برای ادامه کار و شغل فرد تلقی می شود به علاوه اغلب برای توصیف نگرش های کلی یک گروه کاری و نه یک فرد، به کار گرفته می شود.

عوامل محیطی و شخصی خشنودی شغلی:

عوامل محیطی : 

  • سطح شغل :

تحقیقات معمولاً به تأیید رابطه بین سطح شغل و خشنودی شغلی پرداختند.بخشی از توضیح نظری در تبیین رابطه مثبت میان سطح شغل و خشنودی شغلی مربوط به نظریه گروه مرجع است.اجتماع روی هم رفته برای بعضی مشاغل ارزش بیشتری قائل است تا برای برخی دیگراز مشاغل.همچنین مشاغلی با سطح بالا دریافت بیشتر،چالش بیشتر و شرایط کاری بهتری دارند. 

  • محتوای شغل :

مشاغلی که به کارکنانشان فرصت به نمایش گذاشتن توانایی هایشان را در طیف گسترده ای از تکالیف می دهند وتا حدی چالش برانگیز ومتنوع هستند، باعث خشنودی بیشتری می گردند.

  • رهبری ملاحظه کار:

رهبرانی که رابطه خوبی با کارکنان دارند و دارای سبک مشارکتی نسبت به کارکنان هستند و به طور کلی رهبرانی که بخش انسانی را وارد کارشان کرده اند با ملاحظه قرار دادن کارکنان موجب افزایش خشنودی شغلی آنها می شوند.

  • دستمزد و فرصتهای ترفیع:

خشنودی شغلی به طور قوی با فرصتهای ترفیع در ارتباط است.تحقیقات درزمینه دستمزد به نتایج متناقضی دست یافته اند.دستمزد به تنهایی برخشنودی شغلی اثری ندارد، هم پاداش های مالی وهم قدردانی اثر  معنی  داری بر خشنودی دارند. در واقع کارکنان باید مزایایی را که دریافت می کنند به عنوان نشانه های ارزششان در سازمان در ک کنند. همچنین مطالعاتی مبتنی بر نظریه مقایسه اجتماعی این حقیقت را روشن کرد که مقایسه (درون داد – بازده) با افراد مشابه بر خشنودی از دستمزد اثرمی گذارد.

  • کار در گروه:

داشتن همکاران حمایت کننده و دوست داشتنی موجب افزایش خشنودی شغلی می شود. تحقیقات نشان دادند داشتن روابط مثبت با همکاران خشنودی را افزایش می دهد.

متغیرهای شخصی:

  • سن:

 کارکنان پیرتر نسبت به کارکنان جوانتراز شغلشان خشنودترند و افراد با تجربه خشنودی بیشتری نسبت به افراد کم تجربه دارند. با افزایش سن تجارب کاری بیشتر می شود و دیدگاه  واقع بینانه تری نسبت به شغل و زندگی دارند.

  • جنسیت:

 نتایج تحقیقات نشان داد که زنان اهمیت بیشتری به عوامل اجتماعی و روابط با همکاران می دهند در حالیکه مردان اهمیت بیشتری به دستمزد و پیشرفت وسایر جنبه های بیرونی کار میدهند .

  • تحصیلات:

 بین سطح تحصیلات و خشنودی شغلی رابطه ای منفی وجود دارد.احتمالاً وقتی سطح تحصیلات بالاتر می رود، سطح انتظارات افراد از کارفرمایشان افزایش می یابد و درصورت عدم ارضا این خواسته ها خشنودی کاهش می یابد.به طورکلی اگر افراد ادراک کنند نسبت به تحصیلاتشان شغل مناسبی در اختیارندارند این ادراک اثرمنفی برخشنودی خواهد گذاشت.

نتیجه گیری

بدون شك، مدیران باید درباره‌ی رضایت یا عدم رضایت كاركنان حساسیت داشته باشند زیرا باور بر این است كه كاركنانی كه از كار خود رضایت شغلی دارند، در مقایسه با آنان كه احساس رضایت نمی‌كنند، بازدهی یا تولید بیش‌تری دارند. شغل فرد ایجاب می‌كند كه او با همكاران، سرپرستان و رؤسا رابطه‌ای متقابل داشته باشد، مقررات و سیاست‌های سازمان را رعایت و اجرا كند، عملكردش طبق استانداردهای تعیین‌شده باشد، در شرایط كاری كه معمولاً چندان هم مطلوب نیست، كار بكند و… این بدان معنا‌ست كه ارزیابی فرد درباره‌ی كارش و ابراز رضایت یا نارضایتی از آن كار، یك نتیجه‌ی كلی از مجموعه‌ای از اركان متفاوتی‌ست كه درمجموع، شغل او را تشكیل می‌دهد. نكته‌اي را كه مي‌توان به عنوان اصل و قاعده كلي پذيرفت اين است كه هر گاه عضو سازماني احساس كند كه نقش يا وظيفه‌اي كه به عهده‌اش محول است موجبات رضايت خاطر او را فراهم نمي‌سازد، يا اينكه رضايت خاطر خيلي كند و آهسته براي او حاصل مي‌شود، او مقداري از نيرو و توانايي خود را براي تغيير وضع و موقعيتي كه در آن قرار دارد به كار خواهد بست.

کلیدواژه: تعریف خشنودی شغلی، ريشه خشنودي شغلي ، اهمیت خشنودی شغلی، عوامل محیطی و شخصی خشنودی شغلی

منابع فارسی:

آبراهام ک ،کورمن.( ۱۳۸۶ ) ، روان شناسی صنعتی و سازمانی ، ترجمه دکتر حسین شکر کن ، انتشارات رشد.

رضائیان، علی؛(۱۳۹۴). مدیریت رفتار سازمانی، تهران، سمت.

شفیع آبادی ، عبد الله (۱۳۹۰) راهنمایی و مشاوره شغلی و حرفه ای ، تهران ، انتشارات رشد.

علیزاده، ابراهیم. “عوامل شکیل دهنده خشنودی شغلی” دو ماهنامه تئسعه انسانی پلیس، دفتر تحقیقات کاربردی معاونت طرح و برنامه و بودجه ناجا.شماره ۱۷

منابع انگلیسی:

Johnson, R. (2008). An exploratory study of servant leadership, emotional

intelligence, and job satisfaction among high-tech employees, Doctoral dissertation, University of Phoenix: ABSTRACT.

نویسنده: دکتر محبوبه امیدی نژاد

برچسب ها

دیدگاه ها