English             فارسی


 امروز:   سه شنبه ۱۷ تیر ۱۳۹۹      ساعت :   00:49:51

سرمایه انسانی | اکسیر ذهن پویا

مدیریت منابع انسانی

سرمایه انسانی
شنبه 3 بهمن 1394

سرمایه انسانی

سرمایه انسانی

مقدمه
سرمایه انسانی کلیدی برای رشد اقتصادی جوامع محسوب می‌شود در دنیای سراسر رقابت امروز سرمایه انسانی برای شرکت ها و سازمان ها مفهومی اساسی یافته و به شدت بر حیات آنها اثر گذاشته است.سرمایه انسانی عاملی است که بیش از هر عامل دیگری بر روی رشدو بقای سازمانی تاثیرگذار است.تمام سازمان‏ها به دنبال جذب و از آن مهم‏تر حفظ و توسعه بهترين افراد براي انجام فرايندهاي جاري و فعاليت‌هاي آتي خود هستند، تا از اين طريق بتوانند اهداف و استراتژي‌هاي از پيش تعيين شده را محقق سازند. در جهان متلاطم امروزی شرکتهای پیشرو بیش از هر دوره و زمان دیگری به اهمیت و توجه به کارکنان خود پی برده‌اند آنها دریافتند که چگونه می‌توان با تاکید بیشتر بر حفظ و توسعه سرمایه انسانی خود در بالاترین نقطه اقتصاد جهانی جای گرفت. سرمایه انسانی با توجه به اینکه مبحث نو و جدیدی در منابع انسانی می‌باشد یک مبحث استراتژیک برای سازمان ها بوده و رشد فزاینده‌ای را در سازمانها و جوامع داشته است.

تاریخچه سرمایه انسانی

در سال ۱۹۵۴ لوئیس مفهوم توسعه اقتصادی را همراه با تراکم نامحدود نیروی کار وارد ادبیات اقتصادی نمود. اما اصطلاح سرمایه انسانی به علت جنبه های منفی آن ( که به عنوان عامل تولیدی همانند ماشین‌آلات و ابزاری تولیدی مورد استفاده قرار می‌گرفت) تا زمان سیسیل پینگو(۱۹۵۶) که برای اولین بار به ارائه آن پرداخت مورد مطالعه چندانی قرار نگرفت. بعد از آن استفاده از اصطلاح سرمایه انسانی در پژوهش‌های جدید نئوکلاسیک‌ها در پژوهش های مینسرمشاهده شد. وی در مقاله‌ای در مجله اقتصاد سیاسی در سال ۱۹۵۸ به بررسی سرمایه‌گذاری در سرمایه انسانی و توزیع درآمدهای شخصی پرداخت سپس شولتز به توسعه این موضوع کمک شایانی نمود. اما باید سرمایه‌ انسانی را مدیون تلاشهای‌گری بیکر دانست او در سال ۱۹۶۳ با انتشار کتابی به همین نام سرمایه انسانی را وارد ادبیات اقتصادی نمود که کتاب او مرجع استاندارد بسیاری از پژوهش‌های انجام گرفته در این زمینه است.

تعاریف سرمایه انسانی

  • مفهوم سرمایه انسانی ریشه در ادبیات اقتصادی دارد. در حقیقت ویژگی‌های کیفی افراد سرمایه آنها هستند. سرمایه انسانی نه سرمایه فیزیکی نه سرمایه‌ مالی محسوب می‌شود بلکه سرمایه انسانی به عنوان دانش، مهارت، خلاقیت وسلامت فرد تعریف شده است.
  • سرمایه انسانی ثروت مولد مجسم در کار، مهارت و دانش است.
  • پیتر هوتز (۱۹۹۸) سرمایه انسانی را در زمان ،تجربه ، هدف وتوانایی‌های یکی از افراد خانوار که می‌تواند در فرایند تولید نقش داشته باشد معرفی می کند .
  • سرمایه انسانی را مجموعه ای از ویژگی‌ها، تجارت زندگی، دانش، خلاقیت ، نوآوری و انرژی معرفی می نماید که افراد آن را جهت سرمایه‌گذاری در کار خود انتخاب می‌کنند.

اهمیت سرمایه انسانی

  • سرمایه انسانی کلیدی برای رشد اقتصادی جوامع محسوب می‌شود.
  • توسعه آن نوعی سرمایه‌گذاری بلند مدت محسوب می‌شود.
  • سبب ارتقا کارکنان می‌شود.
  • کارکنان دانش و مهارتهای لازم را برای خلق محصولات و خدمات جدید بدست می‌آورند.
  • باعث توانایی درونی شرکت در کسب مزیت رقابتی می‌شود.
  • سبب بهره‌وری در اقتصاد ملی می‌گردد. ( بر بهره ‌وری در اقتصاد ملی تاثیر گذار است.

تقسیم‌بندی سرمایه انسانی

این تقسیم‌بندی در دو بخش کلی و خاص انجام می‌گیرد.

  • در بخش کلی، سرمایه انسانی به دانش‌‌ها و مهارت‌های کلی و عمومی اطلاق می‌شود. نه به دانش‌‌ها و مهارت‌های خاص که برای انجام یک وظیفه یا فعالیت لازم است.
  • در بخش سرمایه انسانی خاص، سرمایه انسانی خاص و ویژه یک وظیفه یا شرکت معمولاً از طریق تحصیلات، آموزش و تجربه کاری فراهم می‌شود که این مهارت‌‌ها را وظایف سازمان ایجاد می‌کند.

دیدگاه‌‌ها در مورد سرمایه‌های انسانی

  • در دیدگاه نخست به جنبه‌های منحصر به فرد افراد توجه شده است. در این دیدگاه سرمایه انسانی وابسته به دارایی‌ها و توانمندی‌‌های نیروی انسانی است. این دیدگاه درست در مقابل مفهوم نیروی کار در دیدگاه کلاسیک قرار دارد.
  • در دیدگاه دوم دانش و مهارت دو عنصر کلیدی است که به اهمیت این دو موضوع در طول فعالیت‌های آموزشی توجه می‌شود مانند تحصیلات رسمی و مهارت‌های فنی و حرفه‌ای .پ
  • دیدگاه سوم چشم انداز تولید مدار به سرمایه انسانی دارد. آنان سرمایه انسانی را ترکیبی از عوامل مانند آموزش، تجربه، تحصیلات، هوش، انرژی، عادات کاری، ابتکار عمل فرد می‌دانند که ارزش و تولید نهایی کارکنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
    در نتیجه سرمایه انسانی را می‌توان به طور همزمان شامل هر دو مفهوم دانست یعنی اینکه سرمایه انسانی هم ابزاری برای تولید است و هم‌چنین ایجاد ارزشی خاص و درون‌زا برای سازمان می‌کند که این به معنای خود تولیدی برای سرمایه انسانی است.

نتیجه گیری

بی‌شک دنیای کنونی، دنیای سازمان‌‌ها است و متولیان این سازمان‌‌ها انسان‌‌ها هستند؛ انسان‌هایی که در کالبد سازمان روح می‌دمند، آن را به حرکت درمی‌آورند و اداره می‌کنند. سازمان‌‌ها بدون وجود نیروی انسانی نه تنها مفهومی ندارند، بلکه اداره آنها نیز میسر نخواهد بود. حتی با وجود فن‌آور شدن سازمان‌‌ها و تبدیل آنها به توده‌ای از سخت‌افزار، همچنان نقش انسان به عنوان عاملی حیاتی و راهبردی در بقای سازمان، کاملاً مشهود است.شاید پژوهش، ارزیابی و کنترل منابع انسانی در مقایسه با منابع دیگر سازمان دشوار تر باشد چرا که کمیاب‌ترین و پیچیده‌ترین منابع در اقتصاد دانش محور امروزی همان منابع انسانی هستند. اغلب مدیران استراتژی های خود را بر روی عوامل ملموس و مشهود سازمان مانند تکنولوژی و استفاده از منابع فیزیکی و مالی متمرکز می کنند که این امر با توجه به ویژگی‌های امروزی اقتصاد جهانی و ظهور پدیده‌هایی همچون جهانی شدن و رشد روزافزون تکنولوژی و استفاده از فناوریهای نوین در ارائه محصولات جدید و متنوع نمی‌تواند به تنهایی سبب ایجاد مزیت رقابتی برای سازمان‌ها شود. بنابراین سازمان ها برای دستیابی به مزیت رقابتی و رشد بقای خود به عواملی دیگری مانند سرمایه انسانی و فکری تمرکز می‌کنند.

منابع لاتین

Becker, B. E., Huselid, M. A., & Ulrich, D. (2001). The HR Boston, Massachusetts: Harvard Business School Press.Scorecard: linking people, strategy and performance.

Losey, M. (1999, Summer). Mastering the competencies of HR management. Human Resource Management. Vol.
۳۸, No. 2., 99-102.

برچسب ها

دیدگاه ها