English             فارسی


 امروز:   پنج شنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۸      ساعت :   09:05:23

هوش سازمانی(IQ) | اکسیر ذهن پویا

مدیریت منابع انسانی

هوش سازمانی(IQ)
شنبه 6 دی 1394

هوش سازمانی

هوش سازمانی

مقدمه:

دردنياي انساني ودرحيات پرتلاطم بشري همانگونه كه انسانهایي موفق وكارا خواهند بود كه داراي هوشي سرشارو بهره مند ازدرجه هوشي بالا باشند، بي ترديد اين انسانهابا بهره گيري ازهوش خدا دادي خودخواهندتوانست برمسائل ومشکلات زندگي خود فائق آيند. قطعا دردنياي سازماني نيز وضع به همانگونه خواهدبود ،بخصوص اينكه درعصرحاضرهرچه زمان به جلوتر مي رودبا توجه به پيشرفت علوم وفنون وپيدايش نيازها وچالشهاي جديد ، سازمانها نيز پيچيده تر واداره آنها نيزمشكل تر مي شود.

تاريخچه هوش سازمانی:

 هوش سازماني مفهومي جديد در عرصه متون سازمان و مديريت است. پيشينه موضوعي هوش سازماني به دهه ۱۹۹۰ بر مي گردد و ريشه هاي آن بايد در نظريه هاي مديريت دانش و يادگيري سازماني جستجوكرد ، اما سخن از هوش سازماني از سال ۱۹۹۲ به طور آشكار و صريح در مقاله اي كه ماتسودا با عنوان «هوش سازماني، اهميت آن به عنوان يك فرايند و فراورده» در كنفرانس بين المللي اقتصاد در توكيو منتشر كرد، مطرح شده است. در اين مقاله ضمن تشريح معنا و مفهوم هوش سازماني، فرايند هوش سازماني را متشكل از پنج عنصر و فراورده هوش سازماني در قالب طراحي شبكه هاي اطلاعاتي معرفي كرده است.

  تعریف هوش سازمانی

  • برخی از مربیان هوش را توانایی یادگیری تعریف کرده اند.
  • برخی از زیست شناسان ، توانایی تطبیق خود با محیط زیست را هوش نامیدند.
  • برخی از روانشناسان توانایی اطلاعاتی برای رسیدن به هدف مورد نظر از طریق استدلال را عامل هوش برشمردند.
  • برخی از مدیران هوش را به عنوان یک جلوه با کیفیت و شخصیتی است که به آنها داده می شود و همچنین تصور اینکه مدیران دیگر از آن بی بهره می باشند.
  • تي ماتسودا، ژاپني يكي از پديدآورندگان نظريه هوش سازماني ، هوش سازماني را تركيبي ازدو عامل هوش انساني وهوش ماشيني مي داند. از نظر ماتسودا هوش سازماني، بطور كلي مجموعه توانايي هاي ذهني يك سازمان تعريف مي شود. بنابراين هوش سازماني ماتسودا داراي دو جزء است. هوش سازماني به عنوان يك فرآيند و هوش سازماني به عنوان يك محصول.
  • از سويي ديگر كارل آلبرشت نويسنده و طراح هوش سازماني ، هوش سازماني را اينگونه تعريف مي كند:

       “ظرفيت قوه ي ذهني سازمان براي انجام وظيفه يا يك اقدام مهم”

اهمیت هوش سازمانی

  • استفاده از راه‌حل هوش سازمانی می‌تواند قدرت رقابت‌پذیری یک سازمان را افزایش دهد و از دیگر سازمان‌ها را متمایز نماید.
  • این راه امکان درک بهتر تقاضاها و نیازمندی‌های مشتریان (ارباب رجوع) و مدیریت ارتباط با آنان را میسر می‌سازد.
  • این راه‌حل این امکان را به سازمان ها می‌دهد تا بتواند تغییرات مثبت یا منفی را حس کنند.
  • کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمدها

آلبرشت براي استفاده ي درست از هوش سازماني سه گام اساسي توصيه مي كند.

گام اول): آغاز انديشيدن مديران:

بهترين راه براي رهبران ارشد يك سازمان انديشيدن و صحبت كردن درباره ي اقدام مهم به عنوان عمل يا عمليات با هوش مي باشد. هميشه بايد اين سؤال توسط رهبران مطرح شود كه چگونه هوشمندانه تر عمل كنيم؟

گام دوم): دادن قدرت و اختيار فكر كردن به كاركنان:

وقتي كه پايين ترين و ساده ترين كارگر يا كارمند يك سازمان باور كند كه ايده ها، تجارب، بينش، و افكار و پيشنهادات او مورد توجه قرار مي گيرد تحسين مي شود و اين مسئله باعث مي شود كه قدرت ذهني فرد آزاد گردد و موجب خلاقيت و ابتكار كاركنان بشود.

گام سوم): تهاجم بي وقفه و سيستماتيك به سمت علل جهالت و ناداني دسته جمعي:

از جمله عوامل و عللي كه موجب جهالت و ركود خلاقيت و ابتكار كاركنان در سازمان مي گردد عبارتند از:

  • ساختار سازماني كه باعث ايجاد شكافهايي بين بخش ها و دسته هاي سازماني مي شود.
  • سياست ها، قوانين و مقرراتي كه با فرآيند ارزش ها مغايرت دارد.
  • مديران بي رقيب، بي تاثير و غير پويا
  • رفتار هاي فرامديريتي كه افراد سازمان را بي انگيزه مي كند.
  • رفتارهاي نا عادلانه كه اخلاق و مفهوم سرنوشت مشترك را تخريب مي كند.

 

فرآیند هوش سازمانی در سازمان‌ها و شرکت‌ها

فرآیند هوش سازمانی در سازمان‌ها و شرکت‌ها یک فرآیند پویا و تعاملی است. این فرآیند با یک سوال شروع می‌گردد و پاسخ‌های سئوالات در یک حلقه تکرار فراهم می‌شود. این پاسخ‌ها امکان تصمیم‌گیری برای مدیران را فراهم می‌کند.

  • برنامه‌ریزی و هدایت

مرحله برنامه‌ریزی و هدایت در ابتدا و انتهای فرآیند هوش سازمانی عمل می‌کند. در شروع متعاقب درخواست‌های مدیران تصمیم‌گیر و سئوالات از سیستم با فرمول کردن سئوالات، برنامه‌ریزی برای پاسخ به سئوالات شروع خواهد شد.

  • مرحله اخذ اطلاعات از پایگاه اطلاعاتی

در این مرحله اطلاعات از کلیه پایگاه‌های اطلاعاتی ( منابع اطلاعاتی) جمع‌آوری خواهند شد. داده‌های جمع‌آوری شده از داده‌های خام هستند و آگاهی یا دانشی را به استفاده‌کننده اضافه نخواهند کرد. این داده‌ها می‌بایست پردازش و پالایش شوند در غیر اینصورت هیچ نقطه روشنی در آنها دیده نمی‌شود.

  • پردازش اطلاعات

در این مرحله داده‌های جمع‌آوری شده مجتمع خواهند شد، روابط بین آنها شناسایی و آنالیز شده و در نهایت قابل استفاده خواهند گردید. این مرحله شامل مراحل استخراج اطلاعات، تبدیل اطلاعات و بارگذاری اطلاعات (Load) می‌شود.

  • آنالیز و تولید اطلاعات

در این مرحله با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته از داده‌های مجتمع شده، هوشمندی ایجاد می‌گردد. سیستم در انتهای این مرحله پاسخ هوشمندانه‌ای به سئوالات مدیران خواهد داد. این پاسخ در قالب ارائه گزارشات، جداول و نمودارها منتشر می‌گردد و امکان تغییر سئوال و یا بررسی موضوع از زوایای دیگر منجر به تکرار چرخه فرآیند فوق خواهد شد.

نتیجه گیری:

هوش سازماني مفهوم جديدي در حوزه سازمان و مديريت به شمار مي رود و به عنوان يك مفهوم نظري، به طور روزافزون اهميت بيشتري در تئوري سازمان پيدا ميكند بنابراين هوش سازماني درسازمانهاي پيچيده امروزي برآيند وتركيبي از دو هوش فعال انساني وهوش مصنوعي ماشيني خواهد بودكه بي ترديد مديران سازمانها براي پويائي وافزايش كارائي سازمان خود راهي جز بهره گيري از اين دو جريان هوشمند نخواهند داشت .

 

منابع فارسی:

جعفری، پریوش، فقیهی، علیرضا، (۱۳۸۸).میزان مولفه های هوش سازمانی در سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی،دانش و پژوهش در علوم تربیتی-برنامه ریزی درسی.شماره ۲۳

ستاري قهفرخي، مهدي. (۱۳۸۶)، رابطة بين زير سيستم مديريت دانش در سازمان يادگيرنده و هوش سازماني و مؤلفه هاي هوش سازماني)مورد مطالعه : شركت ذوب آهن اصفهان )، اولين كنفرانس ملي مديريت دانش.

منابع لاتین:

Matsuda, T. (1992). Organizational intelligence: its significance as a process and as a product. Proceedings of the international conference on Economics/ Management and information technology. Tokyo. Japan.

Simic Ivana (2005). Organizational Learning as a Component of Organizational Intelligence, Information and Marketing Aspects of the Economically Development of the Balkan Countries, pp. 189-196.

برچسب ها

دیدگاه ها